Układy hydrauliczne wykorzystują siłę płynu w celu uzyskania przewagi mechanicznej i realizacji powierzonych im zadań. Ich wydajność w dużym stopniu zależy od czystości płynu hydraulicznego i stanu podzespołów, które mogą potencjalnie ulec zużyciu wskutek obecności nawet najmniejszych zanieczyszczeń. Dokładnie wiedząc, w jaki sposób zanieczyszczenia przedostają się do układu hydraulicznego, można jeszcze łatwiej stawić czoła ich skutkom.

W jaki sposób zanieczyszczenia przedostają się do układu hydraulicznego

Choć w większości przypadków zanieczyszczenia kojarzą nam się z twardymi i miękkimi cząsteczkami, równie istotne znaczenie mają w tym kontekście inne wpływające na ten proces czynniki, takie jak substancje chemiczne, woda, powietrze, ciepło, bakterie i lakiery. Układy hydrauliczne mogą zawierać cząstki stałe już na etapie produkcji, a kolejne zostają wprowadzone, wnikają do mechanizmu i są wytwarzane przez cały okres użytkowania maszyny.  Chociaż przewody hydrauliczne to istotny element układu, mogą być również głównym źródłem brudu i zanieczyszczeń, zwłaszcza podczas montażu i instalacji.

Dlaczego węże przyczyniają się do wzrostu zanieczyszczeń

Choć węże hydrauliczne różnią się pod względem budowy, mają jeden wspólny mianownik: często składają się bowiem z warstw elastycznej stali lub stali nierdzewnej, gumy syntetycznej, fluoropolimerów i tworzyw termoplastycznych.

Podczas procedury montażu i instalacji mogą one spowodować przedostanie się do układu:

• cząstek metalu pochodzących ze zbrojeń drutowych lub ostrzy do cięcia
• pyłu polimerowego lub gumowego
• widocznych zabrudzeń o rozmiarach sięgających nawet setek mikronów
• zanieczyszczeń pochodzących ze środowiska

Aby łatwiej było to sobie uzmysłowić, posłużmy się następującą analogią:

• cząstki o rozmiarze poniżej 40 mikronów są niewidoczne dla oczu.
• Rozmiar pojedynczej czerwonej krwinki to ok. 8 mikronów.
• Do zużycia układu hydraulicznego mogą przyczynić się nawet mniejsze zanieczyszczenia.

Jak duży jest mikron?

• Ziarno soli kuchennej – 100 µm
• Włos ludzki – 80 µm
• Dolna granica widoczności – 40 µm
• Biała krwinka – 25 µm
• Talk w proszku – 10 µm
• Czerwona krwinka – 8 µm
• Bakterie – 2 µm
• Muł – <5 µm

Najlepsze praktyki dotyczące wymiany węży hydraulicznych

Wymiana węży to rutynowa czynność konserwacyjna pozwalająca przynajmniej zminimalizować ryzyko nadmiernego, dodatkowego zanieczyszczenia:

• Aby ograniczyć ilość unoszących się w powietrzu cząstek, warto używać mokrego ostrza do cięcia zamiast jego suchej wersji.
• Po przecięciu materiału należy przedmuchać wąż sprężonym powietrzem.
• Równie istotne jest odkurzanie luźnych cząstek.

Wystrzeliwanie pianki czyszczącej przez węża za pomocą sprężonego powietrza to jeden z najbardziej skutecznych sposobów na dokładne wyczyszczenie jego wnętrza. Z czysto teoretycznego punktu widzenia te systemy są w stanie czyścić węże na poziomie zgodnym z wymaganiami normy ISO 4406 13/10. Na wyniki tego procesu wpływać będzie jednak wiele zmiennych:

• Czy pocisk piankowy miał odpowiednią średnicę dostosowaną pod kątem czyszczonego węża?
• Czy pocisk był suchy lub zwilżony rozpuszczalnikiem?
• Ile ujęć piany zostało użytych?
• Czy zrobiono to przed zaciśnięciem końców?

Nie ma wątpliwości co do tego, że im więcej razy odpowiedni środek do czyszczenia pianą zostanie przestrzelony przez węża, tym będzie on czystszy.

Nie ignoruj zewnętrznych zanieczyszczeń.

Pamiętaj, aby przed ponownym podłączeniem węża koniecznie sprawdzić jego przyłącza. Będą one bowiem narażone na zanieczyszczenia ze środowiska i brud, które mogą z łatwością przedostać się do układu podczas instalacji. Pamiętaj, aby:

• dokładnie wyczyścić końcówki węży, złącza i sprzęgi.
• Proces wymiany węży należy, w miarę możliwości, przeprowadzać z dala od środowisk o wysokim stopniu zapylenia lub wilgotnych.

Pamiętaj, aby wymienić wąż w odpowiednim czasie.

Stare węże są bardziej narażone na gromadzenie się cząstek stałych lub po prostu ulegają awarii. Zwracaj szczególną uwagę na:

• odgłosy skrzypienia węży
• utratę standardowej elastyczności tych przewodów
• widoczne pęknięcia bądź ślady rdzy
• ślady zużycia, ścierania lub uszkodzenia mechaniczne
• Na powierzchni węży hydraulicznych nadrukowana jest ich data produkcji. Upewnij się, że nie przekracza ona zalecanego okresu żywotności.

Filtracja: Twoja ostatnia linia obrony

Zanieczyszczenia mogą wystąpić nawet pomimo stosowania najlepszych praktyk dotyczących obsługi węży. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby korzystać wyłącznie z odpowiednio zaprojektowanych i dobrze utrzymanych układów filtracji hydraulicznej. Pamiętaj:

• prawie 70% wszystkich awarii hydraulicznych jest spowodowanych przez zanieczyszczony płyn.
• Proces filtracji chroni zarówno górne, jak i dolne podzespoły systemu.
• Każdy filtr hydrauliczny spełnia w układzie określone zadanie.

Chroń swoją inwestycję

Choć zanieczyszczenia płynu hydraulicznego stanowią wszechobecne zagrożenie, można sobie z nimi poradzić. Warto postawić na skuteczne rozwiązania filtracyjne oraz proaktywne działania. Niezwykle istotne jest także utrzymanie odpowiedniego poziomu czystości podczas prac konserwacyjnych w układzie hydraulicznym. Dzięki temu systemy będą mogły Ci niezawodnie służyć przez wiele lat, a dodatkowo unikniesz nieplanowanych przestojów.