Konserwacja układów hydraulicznych stanowi, w porównaniu do rutynowych kontroli, nieco bardziej złożone zadanie. Szczególnie baczną uwagę należy przy tym zwrócić na poziom obecnych zanieczyszczeń. Nawet cząsteczki o mikroskopijnych rozmiarach są w stanie spowodować uszkodzenie wrażliwych podzespołów, co nierzadko skutkuje kosztownymi postojami. Nie wystarczy wiedzieć, w jaki sposób zanieczyszczenia przedostają się do układu. Należy również umieć chronić posiadany sprzęt przed potencjalnym wpływem zanieczyszczeń.

Dlaczego układy hydrauliczne ulegają awariom?

Zanieczyszczenia stanowią główną przyczynę awarii układów hydraulicznych i mogą:

• powodować blokowanie zaworów
• przyspieszać zużycie podzespołów
• wywoływać zużycie metali, a w konsekwencji większe szkody
• ograniczać prędkość układu oraz poziom jego wydajności.

Wykorzystywane w przeszłości układy charakteryzowały się wyższym poziomem tolerancji, przez co zanieczyszczenia nie stanowiły już aż tak dużego problemu.

Dostępny obecnie na rynku sprzęt pracuje często przy wyższym ciśnieniu i zawiera precyzyjnie zaprojektowane podzespoły o ograniczonym zakresie tolerancji. Elektronicznie sterowane zawory ciśnieniowe w obwodach pilotujących wytwarzają siły hydrauliczne, których zadaniem jest przesunięcie suwaka zaworu kierunkowego proporcjonalnego pod kątem wymaganego otwarcia przepływu. Takiego rodzaju zawory mogą przesuwać się o mniej niż milimetr, co pozwala wytworzyć dokładnie taką siłę, jaka jest akurat potrzebna. Zawory pilotowe, które pełnią zwykle funkcję pierwszej warstwy sterowania w dużych układach hydraulicznych, mogą ulec unieruchomieniu wskutek działania nawet pojedynczej cząstki o określonych wymiarach. Blokada zaworu pilotowego może niekiedy powodować wyłączenie z użytku całej maszyny.

W jaki sposób zanieczyszczenia przedostają się do układu?

Zanieczyszczenia mogą pochodzić zarówno z wnętrza układu, jak i spoza niego. Niejednokrotnie przedostają się do maszyny podczas jej obsługi lub wskutek niewłaściwie przeprowadzanych prac konserwacyjnych. Oto kilka najczęstszych źródeł:

• Dodawanie lub uzupełnianie płynów
• Szybkozłącza, korki odpowietrzające lub otwory wlewowe
• Zużyte uszczelnienia lub uszczelki
• Prace naprawcze lub konserwacyjne
• Brakujące lub niewłaściwie konserwowane zespoły filtrów odpowietrzających

Zanieczyszczenia pochodzące z transportu, pakowania lub przedostające się wskutek nieodpowiedniego przechowywania albo obsługi mogą być obecne nawet w nowym płynie hydraulicznym.

Unikanie zanieczyszczeń podczas napełniania

Nie korzystaj już z metody otwartego lejka i wiadra. Jest bowiem nie tylko przestarzała, ale i ryzykowna. Zamiast tego postaw na następujące rozwiązanie:

• użyj pompy filtrująco-przesyłowej umożliwiającej napełnianie za pośrednictwem dedykowanego złącza zbiornika.
• Zdecydowanie nie warto wlewać płynu przez korki odpowietrzające, które są w stanie blokować jedynie większe nieczystości.
• Przed podłączeniem koniecznie upewnij się, że szybkozłączki i punkty napełniania są czyste.

Wózki do filtracji firmy Donaldson to łatwe w obsłudze, mobilne rozwiązanie umożliwiające autonomiczną filtrację w ramach konstrukcji kidney loop bądź transport czystego płynu.

Rodzaje zanieczyszczeń, na które należy zwracać baczną uwagę

1. Cząstki metalu

• Powstają podczas prac naprawczych, takich jak cięcie węży oraz w przypadku niedostatecznego poziomu higieny w warsztacie.
• Niejednokrotnie są również wytwarzane w trakcie obsługi sprzętu, gdy części wykonane z metalu ocierają się o siebie. Zjawisko to przybiera też na sile w przypadku niedostatecznego poziomu smaru.
• W niektórych przypadkach za ten proces odpowiedzialna jest również kawitacja. Niewielkie pęcherzyki gazów ulegają implozji wskutek ciśnienia, powodując erozję metalu.
• Wskutek transportu wolnych cząstek metalu przez układ ulega on dodatkowym uszkodzeniom.

2. Włókna i zanieczyszczenia pochodzące ze środowiska

• Ścinki ściereczek, ręczników papierowych, zużyte uszczelnienia lub pierścienie typu o-ring
• Cząstki stałe, takie jak pyły, piasek i trociny, mogą przedostawać się przez filtry odpowietrzające podczas uzupełniania cieczy i za sprawą zużytych uszczelnień wycieraczek.
• Warto przy tym pamiętać, że niektóre pyły i cząsteczki wyróżniają się za sprawą wysokich właściwości ściernych i powodują poważne uszkodzenia.

3. Woda

• Woda może przedostać się wraz z uzupełnianymi olejami, w postaci wody służącej do mycia, a także przez nieodpowiednie filtry odpowietrzające i wskutek oddziaływania czynników środowiskowych.
• Powoduje ona korozję, utratę smarowności, wzrost liczby drobnoustrojów oraz szybsze tempo procesu utleniania.

Najlepsze praktyki umożliwiające ograniczenie poziomu zanieczyszczeń

• Stosuj wysokiej jakości olej hydrauliczny i odpowiednie metody przechowywania.
• Wybieraj filtry dostosowane pod kątem potrzeb danego układu.
• W razie potrzeby przepłukuj układ hydrauliczny w celu usunięcia nagromadzonego szlamu lub cząsteczek powstałych wskutek zużycia materiału.
• Nie zapomnij przeszkolić personelu konserwacyjnego i operatorów w zakresie odpowiedniego poziomu higieny pracy.

Profilaktyka jest tańsza niż naprawa

Zapobieganie przedostaniu się zanieczyszczeń do układu jest zawsze tańsze niż ich usuwanie lub prace podejmowane w celu naprawy ewentualnie wyrządzonych szkód. Lepiej zapobiegać niż leczyć. Filtry odpowietrzające i standardowe filtry oraz odpowiedni poziom higieny w warsztacie to, w połączeniu z najlepszymi praktykami konserwacyjnymi, zdecydowanie skuteczna forma ochrony. W przypadku, jeśli problem zanieczyszczeń regularnie nawraca, zachęcamy do kontaktu z ekspertami firmy Donaldson ds. filtracji hydraulicznej.

• Identyfikacja źródeł zanieczyszczeń
• Optymalizacja harmonogramu konserwacji
• Zalecane modernizacje układu filtracji w trosce o środowisko i niezawodną pracę sprzętu

Kontrola zanieczyszczeń wymaga ścisłej współpracy wielu osób.

Wszyscy, którzy mają kontakt z Twoim sprzętem, jego właściciele, kierownicy zakładów, technicy i operatorzy, muszą znać wymagania dotyczące czystości układu hydraulicznego. Upewnij się, że wszyscy członkowie zespołu:

• są świadomi zagrożeń, jakie niosą ze sobą zanieczyszczenia
• umieją rozpoznawać wczesne sygnały ostrzegawcze
• zostali odpowiednio przeszkoleni ze szczególnym uwzględnieniem najlepszych praktyk w zakresie wymiany filtrów i węży

Utrzymując odpowiedni poziom czystości sprzętu, jednocześnie chronisz swoją inwestycję i przyczyniasz się do ograniczenia liczby przestojów oraz wzrostu żywotności maszyn.